Wikipedia:Cudeschs/Uffants

Prescolina e scolinaEdit

Paraulas da Grimm
 
 

Paraulas da Grimm
Jacob e Wilhelm Grimm

Frars Grimm sa numnavan ils linguists e scienziads da la cultura populara Jacob Grimm (1785–1863) e Wilhelm Grimm (1786–1859) tar publicaziuns communablas sco las ‹Kinder- und Hausmärchen› ch’èn daventadas enconuschentas en tut il mund. Lur collecziun da paraulas è cumparida en dus toms ils onns 1812/1815. Per quest’ediziun rumantscha èn vegnidas selecziunadas 36 paraulas.

Stgalim bassEdit

Pederin sgola sin la glina
 
 

Pederin sgola sin la glina
Gerdt von Bassewitz

L’emprima represchentaziun da ‹Peterchens Mondfahrt› – sco gieu cun chant e musica – è vegnida dada il 1912 a Lipsia. Il 1915 è suandada l’ediziun en prosa cun illustraziuns da Hans Baluschek. L’autur Gerdt von Bassewitz (1878–1923) ha fatg carriera en l’armada prussiana; gia cun 25 onns è el però vegnì pensiunà pervi d’ina malsogna dal cor. Silsuenter è el stà activ sco actur e scriptur.

Heidi
 
 

Heidi
Johanna Spyri

Ils dus cudeschs ‹Ils onns d’emprender e da viagiar da Heidi› e ‹Heidi po trair a niz quai ch’ella ha emprendì› ha Johanna Spyri (1827–1901) edì il 1880/81. Gia paucs onns suenter èn quels avanzads ad in success mundial. Cun si’ovra ha l’autura stgaffì in maletg romantic da la Svizra; ma er in raquint davart amicizia, fidanza e curaschi che n’ha pers nagut da ses scharm.

Stgalim mesaunEdit

Ils viadis da Gulliver
 
 

Ils viadis da Gulliver
Jonathan Swift

La versiun originala da ‹Gulliver’s Travels› è cumparida a Londra l’onn 1726. L’autur irlandais Jonathan Swift (1667–1745) è stà preditgant, politicher e scriptur da l’illuminissem tempriv. Betg blers cudeschs pon pretender d’avair delectà tantas generaziuns da lecturs. Sco ch’igl è usità tar ediziuns per giuvenils, cumpiglia er l’ediziun rumantscha ils chapitels 1 e 2 da l’original.

Il Pitschen Prinzi
 
 
 

Il Pitschen Prinzi
Antoine de Saint-Exupéry

Antoine de Saint-Exupéry (* 1900 a Lyon; † 1944 sper Marseille) è stà in scriptur franzos e pilot. Ses raquint cun caracter da paraula ‹Il Pitschen Prinzi› (1943) tutga cun bundant 140 milliuns exemplars tar ils cudeschs vendids il pli bler en tut il mund. Cun raschun vala quest classicher sco in pledoyer per amicizia ed umanitad pachetà en ina lingua universala. (Dossier tematic)